Volautomaat of pistonmachine: welke espressomachine past bij jou?

Het verschil in één minuut

Beide machines maken espresso: heet water wordt onder druk door fijngemalen koffie geperst. Het verschil zit in wie wat doet.

Het Italiaanse espresso-instituut INEI beschrijft een espresso als ongeveer 7 gram koffie, water van rond 88 °C, ongeveer 9 bar druk en zo'n 25 seconden zetten voor 25 ml in het kopje. Een pistonmachine laat je die dingen zelf bijsturen; een volautomaat doet het met de instellingen die jij kiest in het menu.

Wat je zelf doet bij een pistonmachine

Een pistonmachine heeft een zeefhouder: het handvat met een filtermandje dat je in de machine draait. Je maalt de bonen, doseert de koffie in het mandje, drukt die aan met een tamper en zet de espresso. Smaakt hij zuur of loopt hij te snel, dan maal je fijner; is hij bitter of loopt hij traag, dan maal je grover. Dat bijstellen is wat liefhebbers er leuk aan vinden.

Er zijn instapmodellen met een thermoblok, zoals de De'Longhi Dedica Style EC685 en de De'Longhi Classic EM450. Gaggia noemt voor de Classic Evo Pro 15 bar pompdruk. Bij Lelit vind je machines met een warmtewisselaar, zoals de MaraX V2, en met twee boilers, zoals de Elizabeth PL92T: daarmee zet je espresso en schuim je melk tegelijk. Wil je de molen erin, dan zijn er modellen met een ingebouwde molen, zoals de De'Longhi La Specialista Arte Evo en de Krups XP801T.

Wat een volautomaat voor je doet

Een volautomaat heeft een bonenreservoir, een molen en een zetgroep in één behuizing. Je kiest een drank op het scherm en de machine maalt, doseert, drukt aan en zet. Sterkte, hoeveelheid en maalgraad stel je in het menu in. Bij veel modellen maakt de machine ook cappuccino en latte macchiato zelf, met een melksysteem dat de melk opzuigt en opschuimt.

Voorbeelden zijn de Jura E8, de Philips 5500 LatteGo, de De'Longhi Magnifica Evo, de De'Longhi Eletta Explore en de Melitta Barista Smart T. Waar je op let bij het kiezen van een volautomaat (melksysteem, maalwerk, bonenreservoir, onderhoud) staat in onze gids Volautomaat kiezen.

Melk opschuimen

Een pistonmachine heeft een stoompijpje. Je houdt de kan melk eronder en maakt zelf het schuim: met wat oefening fijn genoeg voor latte art. Bij een machine met één boiler of een thermoblok wacht je even tussen zetten en stomen; een warmtewisselaar of dubbele boiler kan beide tegelijk.

Een volautomaat schuimt de melk meestal zelf op, via een karaf of een slangetje naar het melkpak. Je drukt op cappuccino en krijgt koffie en melk in één keer. Een paar volautomaten hebben alleen een stoompijpje; dat staat in de productbeschrijving.

Onderhoud en schoonmaken

Bij een pistonmachine klop je na elke kop het koffiedik uit de zeefhouder, spoel je het mandje om en veeg je het stoompijpje direct na gebruik af. Af en toe maak je de zetkop schoon met een reinigingsmiddel voor de zetgroep.

Een volautomaat vangt het koffiedik op in een bakje en spoelt zichzelf bij aan- en uitzetten. Volgens de handleidingen van Philips, De'Longhi, Siemens en Melitta haal je de zetgroep er regelmatig uit om hem af te spoelen. Jura werkt met een vaste zetgroep die je met reinigingstabletten schoonmaakt via een programma. Het melksysteem maak je bij elke volautomaat na gebruik schoon. Ontkalken doen beide soorten machines; hoe vaak hangt af van de hardheid van je water. Middelen vind je bij ontkalken en onderhoud.

Ruimte, molen en wat je er nog bij nodig hebt

Een volautomaat is alles-in-één: stekker erin, bonen erin en je kunt beginnen. Meet wel de hoogte onder je bovenkastjes, want het bonenreservoir vul je van boven.

Bij een pistonmachine zonder ingebouwde molen heb je een losse koffiemolen nodig die fijn genoeg maalt voor espresso, zoals de Eureka Zero 65 of de Smeg CGF03. Verder handig: een tamper, een melkkan en een klopbak voor het koffiedik. Reken dus op meer ruimte op het aanrecht.

Welke past bij jou?

• Je wilt 's ochtends snel een cappuccino zonder gedoe, of meerdere mensen in huis drinken verschillende dranken: een volautomaat.
• Je wilt zelf de smaak bepalen, met verschillende bonen spelen en latte art leren: een pistonmachine.
• Je twijfelt en wilt wel zelf zetten, maar zonder losse molen: een pistonmachine met ingebouwde molen.

Welke bonen passen, lees je bij koffiebonen.